به گزارش مفدا، اگر دبیرستان جای درس و تست و کتاب کنکور و تفریح و رفاقت بود، دانشگاه جای تجربه‌های بیشتر و موقعیت‌های متفاوت‌تری است. شما در دانشگاه علاوه بر علوم و تفریح و رفاقت با مقولات جدید و گاه هیجان‌انگیز دیگری مثل خوابگاه دانشجویی و مشکلاتش، فعالیت‌های سیاسی و حاشیه‌هایش، برنامه‌های فرهنگی و دردسرهایش، فعالیت صنفی و زحمت‌هایش، مسابقات ورزشی و هیجانش و فعالیت پژوهشی و تجربه‌هایش آشنا می‌شوید.

البته همه اینها در صورتی است که خودتان بخواهید علاوه بر درس خواندن و کلاس رفتن و امتحان دادن، برداشت بیشتری از خاک حاصلخیز دانشگاه داشته باشید و کوله بارتان را سال آخر پر و پیمان‌ از دانشگاه خارج کنید.

شما در دانشگاه با چند حیطه مختلف و متفاوت روبرو هستید که می‌توانید برای فعالیت دانشجویی هر کدام از آنها را انتخاب کنید و در یکی از این عرصه‌ها به کسب تجربه و مهارت و کشف استعدادهای خود و یا حتی عملی کردن تجربیات قبلی خود بپردازید.

فعالیت در عرصه فرهنگی با کانون‌های فرهنگی، در عرصه دانشجویی با شورای صنفی، در عرصه علمی با کمیته تحقیقات دانشجویی و انجمن‌های علمی، فعالیت‌های جدی ورزشی با المپیادهای ورزشی، فعالیت سیاسی با تشکل‌های سیاسی و فعالیت مطبوعاتی با نشریات دانشجویی و مفدا از جمله حیطه‌های مهم و تاثیر گذار عرصه دانشگاه هستند که علاوه بر درس خواندن می‌توانند نقش یک دانشگاه موازی را برای شما بازی کنند. دانشگاهی که از شما فردی با تجربه و با مهارت، آبدیده وآماده برای ورود به جامعه و بازار کار می‌سازد.

۱- کانون‌های فرهنگی:

اگر علاقه مند به کار فرهنگی و هنری هستید و می‌خواهید خلاقیت‌های فرهنگی خود را رشد دهید، با جوان‌های همفکر خود آشنا شوید و کار گروهی در(این حوزه آغاز کنید). حوزه فرهنگ انجام دهید، جای شما در کانون‌های فرهنگی است که البته بر اساس علاقه خود می‌توانید حداکثر در سه کانون مختلف عضو شوید و یا کانون جدیدی تاسیس کنید.

اما کانون فرهنگی چیست؟

کانون‌های فرهنگی دانشجویان نهادی است که در قالب ضوابط آیین نامه‌ای در زمینه‌های زیر فعالیت می‌کند:

• زمینه دینی و مذهبی مانند اسلام شناسی، نماز و نیایش، امر به معروف و نهی از منکر، عفاف و حجاب، قرآن و عترت، مراسم، اعیاد و ..
• زمینه ادبی و هنری مانند ادبیات، فیلم و عکس، هنرهای نمایشی، هنرهای تجسمی، صنایع دستی و ...
• زمینه فرهنگی و اندیشه مانند مطالعات فرهنگی
• زمینه اجتماعی مانند جهاد یاوری، سازندگی، ایران شناسی، گردشگری، محیط زیست، آسیب‌های اجتماعی، امداد و هلال احمر و ...

دبیران کانون‌های فعال در یک زمینه و موضوع مشابه می‌توانند در چارچوب ضوابط آیین نامه‌ای مجمع تخصصی کانون‌های مورد نظر خود را تاسیس کنند. در حال حاضر مجامع تخصصی کانون‌های گام (گردشگری، اقوام و محیط زیست)، فام (فضای مجازی، اطلاع رسانی و مطالعاتی) خیریه، ادبی، اخلاق حرفه ای، سلامت، قرآن و عترت، مذهبی، فیلم و عکس، هلال احمر، اردوی های جهادی، موسیقی، هنرهای تجسمی و هنرهای نمایشی در حال فعالیت هستند.

رقابت هنری در قالب جشنواره سیمرغ

وزارت بهداشت هر ساله بزرگترین فستیوال هنری دانشجویان علوم پزشکی را در قالب جشنواره فرهنگی وزارت بهداشت تحت عنوان جشنواره بین المللی سیمرغ برگزار می‌کند. دانشجویان فعال در کانون‌های فرهنگی، هنری و ادبی و دانشجویان، کارمندان یا اعضای هیات علمی که به صورت شخصی در رشته‌های مختلف هنری فعالیت می‌کنند، می‌توانند با شرکت در این مسابقه بزرگ خود را محک بزنند.

نهمین جشنواره فرهنگی وزارت بهداشت با حضور حدود یک هزار نفر دانشجوی دانشگاه‌های علوم پزشکی، دانشجویان دانشگاه‌های وزارت علوم و با بخش بین الملل در اردیبهشت ماه امسال در پردیس تئاتر تهران برگزار شد.

اطلاعات بیشتر ازدوره‌های قبلی این جشنواره و دوره دهم را می‌توانید در سایت http://festivalf.ir/  ببینید و اخبار، گزارش‌ها و تصاویر دوره‌ای پیشین را نیز در سایت مفدا جستجو کنید.

دستورالعمل اجرایی فعالیت کانون‌های فرهنگی و دانشجویی را اینجا دریافت کنید. 

۲- شورای صنفی

اگر علاقه مند به پیگیری حقوق صنفی دانشجویان، همفکری و مشارکت با مسئولان دانشگاه در مدیریت هزینه‌های خوابگاه و سلف سرویس هستید و در کل علاقه دارید در زمینه‌های صنفی و رفاهی دانشجویان فعالیت کنید، جای شما در شورای صنفی است.

شورای صنفی مجموعه‌ای شامل نمایندگان منتخب دانشجویان هر واحد دانشگاهی است که در چارچوب مقررات آیین‌نامه‌ای انتخاب می‌شوند و در دو سطح شورای صنفی، واحدها و شورای مرکزی صنفی فعالیت می‌کنند. وظیفه شورای صنفی انعکاس مشکلات و پیگیری حل آنها به منظور ارتقاء سطح خدمات به دانشجویان از طریق تعامل با مسئولین دانشگاه است.

این امکان برای مسئولین دانشگاه وجود دارد که برخی از اختیارات مدیریتی و اجرایی خود را که مرتبط با دانشجویان است تا هر زمانی که صلاح بدانند به شورای صنفی تفویض کنند.

اما حقوق صنفی دانشجویان شامل چه مواردی است؟

مجموعه‌ای از امور مرتبط با دانشجویان در محدوده فضاهای دانشگاهی جزو حقوق صنفی دانشجویان محسوب می‌شود که به شرح زیر است:

امور تغذیه

امور خوابگاه‌ها

خدمات دانشجویی شامل امور کمک آموزشی، امکانات و تجیزات کتابخانه‌ها و سالن‌های مطالعه، خدمات رایانه، دفاتر تکثیر، بیمه حوادث دانشجویی، ایاب و ذهاب، وام‌های دانشجویی، امکانات بهداشتی و درمانی دانشجویان و کار دانشجویی

خدمات مشاوره بهداشت روان دانشجویان

تربیت بدنی دانشجویی

امور آموزشی- پژوهشی

توجه داشته باشید که اگر علاقه مند به فعالیت سیاسی هستید نمی‌توانید در قالب شورای صنفی فعالیت و موضع‌گیری سیاسی کنید، اجازه همکاری با تشکل‌های سیاسی را ندارید (البته در قالب شورای صنفی). همچنین از طریق شورای صنفی نمی‌توانید از تشکل‌ها و جریان‌های سیاسی داخل و خارج دانشگاه حمایت کنید.

۳- انجمن‌های علمی

اگر ترجیح می‌دهید فعالیت‌های دانشجویی‌تان حال و هوای علمی داشته باشد و در زمینه رشته درسی‌تان کار کنید، سری به انجمن علمی یا کمیته تحقیقات دانشجویی بزنید.

انجمن علمی دانشجویی، جمعیتی متشکل از دانشجویان علاقه‌مند به مشارکت در فعالیت‌های علمی در یک دانشکده یا یک گروه آموزشی است. در هر دانشگاه می‌توانید انجمن علمی دانشجویی متناظر با هر رشته عمومی و یا تخصصی، بین رشته‌ای و یا با یک موضوع خاص تشکیل دهید یا عضو انجمن‌های علمی موجود شوید.

انجمن‌های علمی در حیطه‌های زیر فعالیت می‌کنند:

• انجمن علمی دانشجویی رشته‌های عمومی: تمامی عناوین دانشکده‌های دانشگاه را شامل می‌شود، مثل انجمن علمی دانشجویی پرستاری، انجمن علمی دانشجویی پزشکی و...
• انجمن علمی دانشجویی رشته‌های تخصصی: تمامی عناوین گروه‌های آموزشی یک دانشکده/دانشگاه را شامل می‌شود مثل انجمن علمی دانشجویی پرستاری داخلی جراحی، انجمن علمی دانشجویی پرستاری روان، انجمن علمی دانشجویی مهندسی پزشکی و...
• انجمن علمی دانشجویی بین رشته‌ای: تشکیل انجمن علمی دانشجویی توسط دانشجویان دو یا چند رشته عمومی یا تخصصی مثل انجمن علمی دانشجویی جامعه شناسی سلامت، انجمن علمی دانشجویی روان شناسی سلامت که تمامی اعضا باید از دانشگاه علوم پزشکی باشند و دانشجویان دانشگاه‌های وزارت علوم و دانشگاه آزاد به عنوان عضو همکار و یا افتخاری محسوب می‌شوند.
• انجمن علمی دانشجویی یک موضوع خاص: تشکیل انجمن علمی دانشجویی جهت پرداختن به یک موضوع خاص مثل انجمن علمی دانشجویی آسم و آلرژی، انجمن علمی دانشجویی فشار خون و...

دبیران انجمن‌های علمی هر ساله در یک گردهمایی بزرگ شرکت می‌کنند و علاوه بر آشنایی با یکدیگر و به اشتراک گذاشتن ایده‌های خود در کارگاه‌های آموزشی نیز حضور می‌یابند.

دومین نشست سراسری دبیران انجمن‌های علمی دانشجویی دانشگاه‌های علوم پزشکی شهریورماه امسال برگزار شد. در این نشست برای نخستین بار انتخابات شوراهای مرکزی انجمن‌های علمی دانشجویی دانشگاه‌های علوم پزشکی برگزار شد.

چند خبر مرتبط با این رویداد را در زیر بخوانید:

سخنرانی وزیر: انجمن‌های علمی می‌توانند مهمترین مجموعه در دانشگاه‌ها باشند/ بیشترین کمک معاونت فرهنگی و دانشجویی باید به انجمن‌های علمی ارائه شود

گزارش نشست پرسش و پاسخ: «جشنواره انجمن‌های علمی دانشجویی» برگزار می‌شود/ روزهای بهتر از این را برای انجمن‌های علمی پیش‌بینی می‌کنیم

نتایج مسابقه: نتایج مسابقه ایده‌های برتر اعلام شد/ رفسنجان برای بیمارستان خرس عروسکی جایزه بهترین ایده را دریافت کرد

گزارش کپسول‌های سه دقیقه‌ای: ​از جذب سرمایه ۶۰۰ میلیون تومانی تا جامعه مخاطب پنج هزار نفری

آیین نامه انجمن‌های علمی را اینجا دریافت کنید.

۴- کمیته تحقیقات دانشجویی

کمیته تحقیقات دانشجویی هم جای دانشجوهای علاقه مند به کار پژوهشی و تحقیقاتی است. این کمیته‌ها زیر نظر  کمیته کشوری تحقیقات دانشجویی مطابق اساسنامه آن تشکیل می‌شود و تحت حمایت و نظارت معاونت پژوهشی دانشگاه است. این کمیته‌ها با محوریت استادان در هر دانشگاه شکل می‌گیرند و دانشجویان نیز در کنار آنها فعالیت می‌کنند اما انجمن‌های علمی نهادهایی کاملا دانشجویی هستند که بر محور دانشجو شکل گرفته‌اند و اهدافی متفاوتی را دنبال می‌کنند.

این امکان وجود دارد که در هر دانشکده یک کمیته تحقیقات دانشجویی تشکیل شود. سرپرستی این کمیته با یکی از اعضای هیات علمی دانشکده خواهد بود.

کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه یک شورای پژوهشی دارد که تحت نظارت شورای پژوهشی دانشگاه به امور مربوط به بررسی، تصویب و پایش طرح های تحقیقات دانشجویی رسیدگی می‌کند. شورا بر حسب ضرورت و نیاز با هماهنگی لازم می‌تواند از خدمات کمیته اخلاق در پژوهش دانشگاه برای بررسی اخلاقی برخی از طرح‌ها، استفاده کند.

برای آشنایی بیشتر با کمیته تحقیقات دانشجویی به سایت اینترنتی مرکز توسعه هماهنگی و ارزیابی تحقیقات مراجعه کنید. 

۵- مفدا

عاشقان کار مطبوعاتی و قلم زدن و نوشتن، پیگیری اخبار و به چالش کشیدن مسئولان و انتقال مسائل و مشکلات دانشگاه به گوش مسئولان هم می‌توانند سراغ نشریات دانشجویی بروند و در آن عرصه بر اساس علاقه و تجربه و تخصص خود فعالیت کنند و یا با روابط عمومی معاونت فرهنگی و دانشجویی دانشگاه همکاری کرده و در مفدا فعال شوند.

نــام "مفــدا" برگرفتــه از نــام « معاونــت فرهنگــی و دانشــجویی» اســت و بــه مجموعــه پایگـاه‌هـای خبـری و اطـلاع‌رسـانی معاونـت‌هـای فرهنگـی و دانشـجویی دانشـگاه‌هـای علـوم پزشـکی کشـور اطـلاق مـی‌شـود کـه بـر اسـاس ضـوابط فعالیـت کرده و اخبـار فعالیـت‌هـای فرهنگــی هنــری، اجتمــاعی، سیاســی، علمــی آموزشــی، رفــاهی، صــنفی، ورزشــی، پژوهشــی و مناســبتی دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور خصوصاً دانشگاه‌های علوم پزشکی را منعکس می‌کند.

مفـدا در هر یـک از معاونـت‌هـای فرهنگـی و دانشـجویی دانشـگاه‌هـای علـوم پزشــکی کشــور دارای یــک شــعبه دانشــگاهی اســت کــه هــر یــک از ایــن شــعب بــر اســاس سیاســت‌هــا و استانداردهای اعلامی مفدای مرکزی (مفدا وزارت بهداشت) فعالیت می‌کنند.

اگر علاقه مند هستید که در انعکاس اخبار دانشگاه به خصوص اخبار فعالیت‌های حوزه فرهنگی و دانشجویی با مفدا همکاری کنید و خبرنگار مفدا باشید می‌توانید با مراجعه به روابط عمومی معاونت فرهنگی و دانشجویی دانشگاه در این کار رسانه‌ای مشارکت کنید و یا از طریق سامانه، درخواست همکاری خود را ثبت و ارسال کنید.

برای ثبت درخواست همکاری با مفدا اینجا کلیک کنید.

دستورالعمل نحوه فعالیت مجموعه پایگاه‌های خبری و اطلاع‌رسانی مفدا را اینجا دریافت کنید.

۶- نشریات دانشجویی

نشریات دانشجویی یکی از فعالیت‌هایی است که خواهان زیادی دارد. البته به همان اندازه که به نظر هیجان انگیز می‌آید پرچالش نیز هست. انتشار یک نشریه، عشق، علاقه و انگیزه زیادی می‌خواهد که در صورت موفقیت، فضایی پر از خاطره، تجربه‌های ارزشمند، درس‌های بزرگ و دوستی‌های خالص را تجربه خواهید کرد.

شما می‌توانید هم نشریه خودتان را بر اساس قوانین و ضوابط یه ثبت برسانید و منتشر کنید و هم می‌توانید با نشریات موجود دانشگاه همکاری کنید. زمینه انتشار نشریات می‌تواند فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، هنری، ادبی و ورزشی باشد و توسط هر یک از اساتید و اعضای هییت علمی، دانشجویان، تشکل‌های اسلامی و یا گروهی از اعضای هیات علمی یا دانشجویان در دانشگاه‌ها منتشر شده و در محدوده دانشگاه توزیع شوند.

چند نکته که باید بدانید:

• شما هم به عنوان شخصیت حقیقی و هم به عنوان شخصیت حقوقی در قالب تشکل، کانون و نهادهای حقوقی دانشجویی می‌توانید نشریه دانشجویی داشته باشید. نکته اینکه تشکل‌ها، کانون‌ها و نهادهای حقوقی دانشجویی می‌توانند با رعایت ضوابط آیین نامه‌ای به شرط رعایت محدودیت و شرایط مدیر مسئول و سردبیر بیش از یک نشریه منتشر کنند.
• شما نمی‌توانید در زمان واحد صاحب امتیاز، مدیر مسئول و سردبیر بیش از یک نشریه باشید. اما امکان همکاری کردن با نشریات مختلف را دارید.
• نگران تامین هزینه‌های نشریه نباشید. علاوه بر مبلغی که می‌توانید از معاونت فرهنگی و دانشجویی دریافت کنید (هر چند کم باشد) اما می‌توانید آگهی‌های تبلیغاتی و حامی (اسپانسر) جذب کنید.

جشنواره نشریات دانشجویی

هر ساله تمام دانشجویان قلم به دست در جشنواره نشریات دانشجویی با یکدیگر به رقابت می‌پردازند. در این جشنواره، نشریات دانشجویی دانشگاه‌های سراسر کشور در بخش‌های مختلف این جشنواره حضور می‌یابند و علاوه بر شرکت در رقابتی دوستانه و سازنده، در کارگاه‌های آموزشی نیز به مهارت آموزی در عرصه رسانه می‌پردازند.

یازدهمین جشنواره سراسری نشریات دانشجویی با عنوان «تیتر ۱۱»  با همکاری وزارت خانه‌های علوم و بهداشت برگزار می‌شود.

دانشجویان واجد شرکت در این جشنواره می‌توانند از تاریخ ۲۱ مهرماه تا ۲۱ آبان ماه سال جاری نسخه الکترونیکی آثار خود را در سامانه دبیرخانه یازدهمین جشنواره نشریات دانشجویی به نشانی  titr۱۱.ir بارگذاری کنند. اگر دانشجوی جدید الورود هستید هنوز نمی‌توانید در این نشریه شرکت کنید اما اگر در جریان اخبار و رویدادهای جشنواره قرار بگیرید برای شرکت در دوره‌های بعد آماده‌تر خواهید بود. 

دستور العمل اجرایی برگزاری یازدهمین جشنواره سراسری نشریات دانشجویی تیتر ۱۱ را اینجا دریافت کنید.

۷- تشکل‌های اسلامی:

یکی از عرصه‌های فعالیت دانشجویی که باعث زنده و پویا نگه داشتن فضای دانشگاه است و منجر به این می‌شود که دانشجویان نسبت به رویدادهای جامعه بی تفاوت نباشند، فعالیت سیاسی است که در شرایط خاص سیاسی، اجتماعی و حتی فرهنگی و اقتصادی می‌تواند نقش جنبش دانشجویی را پررنگ و موثر کند.

اما باید بدانید فعالیت سیاسی در دانشگاه و تاثیرگذاری بر دانشگاه و بر جامعه در این قالب ملاحظاتی دارد که اگر آنها را ندانید و رعایت نکنید ممکن است دچار سیاست زدگی شوید و نه تنها از اهداف اصلی جنبش دانشجویی دور شوید بلکه دچار انحراف در مسیر شوید و به دام جریان‌های سیاسی‌ای بفتید که یا در پی منفعل کردن دانشجویان هستند و یا می‌خواهند از آنها به عنوان ابزاری برای اهداف خودشان بهره ببرند.

یکی از ویژگی‌های اصلی فعالیت سیاسی دانشجویی این است که درصدد ایجاد تحولات و یا اعمال فشار جهت کسب منافع خاص گروهی نیست و قدرت(طلب نیست) نمی‌طلبد، بلکه در پی حرکت به‌سوی منافع عمومی جامعه است. بر این اساس دانشجوی فعال سیاسی، حاضر به ورود به قدرت نیست و در واقع سیاسی هست اما بیرون از سیاست است. به بیان دیگر خود را موظف به موضع‌گیری می‌داند اما از هیچ گروه خاصی جانبداری نمی‌کند و حتی به گروه‌هایی که در راه آرمان آن‌ها فعالیت می‌کنند، وابستگی ندارد.

اگر نمی‌توانید نسبت به تحولات سیاسی و اجتماعی جامعه و دنیا بی تفاوت باشید و سرتان برای فعالیت سیاسی در دانشگاه درد می‌کند، بر اساس گرایش فکری که دارید می‌توانید در یکی از تشکل‌های اسلامی فعال در دانشگاه عضو شوید و فعالیت کنید.

تشکل اسلامی جمعیتی مرکب از دانشگاهیان است که پس از دریافت مجوز رسمی فعالیت از مرجع ذیصلاح (هیات نظارت دانشگاه) در جهت تحقق اهداف اسلامی و ارزش‌های انقلاب و نظام اسلامی مصرح در چارچوب قانون اساسی و این آیین نامه فعالیت می‌کند.

در حال حاضر تشکل‌های اسلامی با عناوین مختلف و با اهداف مشخصی در دانشگاه‌ها فعال هستند که برخی از آنها به شرح زیر است:

بسیج

انجمن اسلامی

انجمن اسلامی دانشجویان مستقل

انجمن اسلامی (تحکیم وحدت)

انجمن اسلامی دانشجویان پیرو خط امام

انجمن اسلامی دانشجویان ترقی خواه

مجمع اسلامی دانشجویان

جامعه اسلامی

اما چه نوع فعالیت سیاسی در دانشگاه مجاز است؟

هر نوع فعالیت سیاسی، فرهنگی و اجتماعی تشکل‌های اسلامی در حدود اساسنامه تشکل در داخل دانشگاه و در چارچوب ضوابط و مقررات دانشگاه و آیین نامه و سایر قوانین موضوعه کشور مجاز است. توجه داشته باشید که فعالیت‌های تشکلهای اسلامی در خارج از دانشگاه تابع قانون احزاب است.

• برگزاری سخنرانی، تجمع، راهپیمایی، میز گرد، تریبون آزاد و نصب تابلوهای تشکل‌های دانشجویی با ارائه مجوز از هیات نظارت دانشگاه امکان پذیر است.
• انتشار هر نوع نشریه‌ای به استثنای نشریات علمی دانشگاهی با مجوز شورای فرهنگی دانشگاه صورت می‌گیرد.
• راه اندازی هر نوع پایگاه اطلاع رسانی رایانه‌ای با مجوز شورای فرهنگی دانشگاه صورت می‌گیرد.
• شورای فرهنگی دانشگاه در صورت مغایرت هر نوع فعالیت فرهنگی، سیاسی و اجتماعی با مصالح دانشگاه، ضوابط شرعی و ارزش‌های انقلاب اسلامی، مراتب را به رئیس دانشگاه اعلام می‌کند و رییس دانشگاه موظف است در صورت اعلام شورای فرهنگی و یا مشاهده موارد خلاف از آنها جلوگیری کند.

آیین نامه فعالیت تشکل‌های اسلامی دانشگاهیان را اینجا دریافت کنید.